De Jom Kippoer oorlog

Door: Franklin ter Horst (Aangemaakt: 4 oktober 2012) (Laatste bewerking: 23 maart 2016)

De Jom Kippoer oorlog wordt ook wel de Oktoberoorlog of de Ramadanoorlog genoemd. Egypte en SyriŽ vielen onverwacht IsraŽl aan, behaalden aanvankelijk overwinningen, maar werden tenslotte opnieuw teruggeslagen. De oorlog ondermijnde niet alleen de positie van minister van Defensie Dayan, die verantwoordelijk werd geacht voor het onderschatten van de militaire kracht van Egypte en SyriŽ, maar ook die van premier Golda Meir. In april 1974 werd zij gedwongen af te treden en opgevolgd door Yitzhak Rabin. Na de oorlog werd zoals gebruikelijk door de Verenigde Staten weer grote druk op IsraŽl uitgeoefend om concessies te doen aan de Arabische staten. Geen enkele veroordeling van Washington over de aanval van Egypte en SyriŽ met de bedoeling de staat IsraŽl totaal te vernietigen en de bewoners de Middellandse zee in te drijven.

Het echo van de smadelijke militaire nederlaag in de zesdaagse oorlog dreunde noch steeds na in Egypte, SyriŽ en JordaniŽ. Nasser was op 28 september 1970 aan een hartaanval overleden en opgevolgd door Anwar Sadat . Egypte zon op wraak om de schande van de nederlaag van 1967 voor eens en voor altijd uit te wissen. Israel bood na de zesdaagse oorlog onmiddellijk land aan in ruil voor vrede maar op 1 september besloot de Arabische Liga in Khartoum echter tot de drie beruchte neeís: Vrede met Israel: Nee! Onderhandelingen met Israel: Nee! Erkenning van Israel: Nee! Daarnaast hadden een aantal Arabische landen in Khartoem verklaard de strijd voort te zullen zetten.

Anwar Sadat

Sadat zag wel wat in een nieuwe oorlog tegen IsraŽl en geloofde in een snelle overwinning. Gevolg was dat Sadat in 1972 een agressievere toon begon aan te slaan en de militaire infrastructuur bij het Suezkanaal te verbeteren. Hij riep bereid te zijn 1 miljoen soldaten op te offeren in de strijd tegen IsraŽl:ĒWij zullen niet alleen ons land bevrijden, maar wij zullen ook die IsraŽlische verwaandheid uitroeien, zodat de Joden weer terugkeren naar de status die zij vroeger in het Midden-Oosten onder ons hadden. Want ons boek, de Koran, geeft die status duidelijk aan: ,,Hun bestemming is dat zij leven in vernedering en ellende.Ē Op 8 juli (1972) besloot Sadat dat alle Russische adviseurs en al het militaire personeel in totaal ongeveer 15.000, binnen een week Egypte moesten verlaten. Volgens sommigen was dit een truc van Sadat om IsraŽl zand in de ogen te strooien, want zonder Russische hulp zou Egypte zeker nooit aanvallen. Sydney D. Bailey beweert in zijn boek Four Arab-Israeli Wars and the Peace Process dat de uitzetting voor de Russen een volslagen verrassing was. In mei 1973, mobiliseerde Sadat het Egyptische leger.

Slechts weinigen namen Sadat serieus en na de overwinning in de Zesdaagse Oorlog heerste in IsraŽl een superioriteitsgevoel en het gevoel onoverwinnelijk te zijn. Men geloofde niet dat de Arabische landen nogmaals een grootscheepse aanval op IsraŽl zouden aandurven. Als ze het bovendien toch zouden wagen, zo was de gedachte, zou het superieure IsraŽlische leger korte metten met hen maken. Hierdoor werd men echter blind voor de voortekenen dat er wel degelijk een aanval ophanden was. De Jordaanse koning Hoessein waarschuwde de IsraŽlische premier Golda Meir, na een ontmoeting met de Egyptische en Syrische leiders, dat SyriŽ een aanval voorbereidde, en dat Egypte hoogstwaarschijnlijk zou meedoen. Ook uit andere bronnen kwamen berichten over een ophanden zijnde aanval die IsraŽl terzijde schoof. Weliswaar waren er Egyptische troepenbewegingen, maar volgens Egyptische militaire bronnen waren dit gewone oefeningen.

Om IsraŽl verder te misleiden stuurde Egypte 20.000 troepen met verlof 'voor de Ramadan' maar tegelijkertijd werden er troepen aan de grens met IsraŽl samengetrokken. Daarop besloot Minister van Defensie Moshe Dayan tot een volledige mobilisatie, maar er gebeurde niets. Sadat noemde deze actie later in zijn boek Op zoek naar een eigen identiteit een onderdeel van zijn grootscheepse misleidingscampagne. Hetzelfde herhaalde hij nog een keer in augustus. Zijn actie wierp vruchten af, want toen Egypte in oktober opnieuw zijn troepen concentreerde aan de grens met IsraŽl werd het door de IsraŽlische Veiligheidsdienst niet serieus genomen. Men geloofde dat het opnieuw ging om een militaire oefening, en daarom achtte IsraŽl een daadwerkelijke aanval zeer onwaarschijnlijk.

De schok was enorm toen Egypte, onder leiding van Sadat, en SyriŽ onder leiding van Hafiz al-Assad, op Jom Kippoer, de belangrijkste joodse feestdag, een gecoŲrdineerde verrassingsaanval uitvoerden. De oorlog begon op 6 oktober en duurde tot 22 of 24 oktober afhankelijk van het oorlogsfront. De aanval viel samen met de Ramadan, de islamitische vastenmaand en mede daardoor achtte IsraŽl een verrassingsaanval onwaarschijnlijk en het verrassingseffect dus het grootst. De officieren kregen het nieuws pas een week van tevoren te horen, de soldaten enkele uren voor de aanval. De Egyptische aanval kreeg de codenaam Operatie Badr.

Terwijl de synagogen vol waren met vastende en biddende gelovigen, gingen de Syrische en Egyptische strijdkrachten tot de aanval over. IsraŽl was volkomen onvoorbereid. Het gehele openbare leven lag plat in IsraŽl en een deel van het leger plus alle reservisten waren met verlof, zodat het land enorm kwetsbaar was op dat moment. Velen brachten de dag door in familiekring. Niemand had verwacht dat de Arabieren op deze heilige dag zouden aanvallen. IsraŽl was hier zo door geschokt dat het de oorlog vernoemde naar Jom Kippoer.

Hafiz al-Assad

De Syrische president had veel geÔnvesteerd in zijn leger en hoopte middels een overwinning op IsraŽl de Golan hoogvlakte te heroveren en anderzijds de militaire hegemonie in de regio te behalen.

Op de Golan Hoogvlakte stonden 180 IsraŽlische tanks tegenover 1400 Syrische. Aan het Suezkanaal stonden 500 IsraŽlische militairen tegenover 80.000 Egyptenaren. IsraŽl kreeg niet alleen met Egypte en SyriŽ te maken maar ook met Algerije, Irak, Soedan, Marokko, LibiŽ, Koeweit, Saoedi-ArabiŽ en TunesiŽ stuurden militairen, tanks en/of gevechtsvliegtuigen naar de strijd. Zelfs Cuba zond ongeveer 1500 soldaten met een aantal tanks en helikopters.

De grondaanval van Egypte werd voorafgegaan door een verrassingsaanval met 200 vliegtuigen die grote schade aanrichtten. Egypte verloor daarbij 5 toestellen. Deze aanval werd gecombineerd met een zwaar artilleriebombardement en daarnaast rukte de infanterie vanuit Egypte op via pontonbruggen over het Suezkanaal. De troepen werden ondersteund door SAM-batterijen die de IsraŽlische luchtmacht dienden af te slaan mochten ze de troepen aanvallen. Bovendien was er mobiel antitankgeschut voor het geval dat IsraŽl een tankaanval zou wagen. Egypte bestormde de ďBar LevĒ-linie aan de IsraŽlische kant van het Suez Kanaal, met in totaal 80.000 man aan troepen, 850 tanks en 11.000 ander militair materieel. Weliswaar probeerde de IsraŽlische luchtmacht de troepen en de bruggen aan te vallen, maar werd met flinke verliezen teruggeslagen door de SAM-batterijen. Binnen 24 uur werd de linie onder de voet gelopen, slechts ťťn van de vele verdedigingsforten wist tot het eind toe stand te houden. 's Avonds begonnen de eerste Egyptische tanks het Suez kanaal over te steken, en de volgende ochtend stonden er al 850 tanks en 32.000 man aan de overzijde van het Suezkanaal. De Egyptenaren bezetten die eerste dag een strook van 4 tot 6 km diep aan de oostelijke oever van het kanaal. De eerste dagen, 6 tot 10 oktober, verloor IsraŽl minstens 49 vliegtuigen en 500 tanks en stond het voortbestaan van IsraŽl op het spel.

Dit maakte de Egyptenaren overmoedig, en men besloot tot een gewaagde aanval. 400 Egyptische tanks zouden buiten de radius van het SAM-geschut nog dieper de SinaÔ binnentrekken. De Egyptische luchtmacht zou hen moeten beschermen tegen luchtaanvallen. Enerzijds hoopte men zo de Syrische bondgenoot te ontlasten, en anderzijds hoopte men dat het gebied wegens de IsraŽlische prioriteit voor de Golan hoogvlakte slecht verdedigd zou zijn. Het bleek een vergissing: IsraŽl had wel degelijk troepen en tanks naar de SinaÔ gestuurd: 60.000 manschappen en 600 tanks. De aanval werd een mislukking en kostte Egypte tussen de 150 en 250 tanks en hierdoor raakte het Egytische leger in een klap het initiatief kwijt.

IsraŽl in tegenaanval

Door een spectaculaire landing van generaal-majoor Ariel Sharon achter de Egyptische troepen in de SinaÔ-woestijn, keerden de kansen plotseling aanzienlijk. In de SinaÔ werd een tankslag geleverd zoals zelden in de wereld te zien is geweest. Een gevechtsgroep van Sharon, stak het Kanaal over en bedreigde de twee aanvallende Egyptische legers in hun achterhoede. Op 15 oktober lanceerde IsraŽl operatie Abiray-Lev. IsraŽlische eenheden dreven een wig tussen de noordelijke en zuidelijke Egyptische legers en bereikten het Suezkanaal. Daar werd een brug geslagen en werden 30 tanks en parachutisten over het kanaal gezet, waar ze een bruggenhoofd vestigden. De parachutisten vielen de nabije SAM-batterijen vanaf de grond aan waardoor de luchtmacht het bruggenhoofd kon beschermen, en al snel stroomden meer troepen binnen en werd het bruggenhoofd uitgebreid. Sadat weigerde echter zijn troepen terug te trekken uit de SinaÔ, waardoor uiteindelijk 70.000 manschappen plus 720 tanks opgesloten zaten terwijl IsraŽlische troepen richting Cairo oprukten. Op 21 oktober was de omsingeling compleet, het Egyptische tweede leger, dat opereerde in de SinaÔ, was afgesneden van het eerste leger. Bevoorrading was onmogelijk geworden. De oorlog dreigde voor Egypte op een vernietigende nederlaag uit te lopen.

IsraŽlische soldaten steken het Suezkanaal over richting CaÔroIsraŽlische soldaten steken het Suezkanaal over richting Cairo in Egypte

De Syrische aanval

Aan het Syrische front verliep de opmars van het Syrische leger aanvankelijk al even succesvol als dat van Egypte. SyriŽ opende de aanval op de Golan hoogvlakte met 40.000 man en 1400 tanks van Russische makelij. IsraŽl stelde daar maar 180 tanks en 4000 troepen tegenover.Bovendien hadden de SyriŽrs de steun van Irakese eenheden, waar IsraŽl absoluut niet op had gerekend. Ondanks een felle verdediging van IsraŽlische kant braken ze door de IsraŽlische linies en trokken de Golan hoogvlakte op. De Syrische aanval was ook gericht tegen IsraŽlische nederzettingen en Syrische tankeenheden waren er bijna in geslaagd door de IsraŽlische verdedigingslijn heen te breken die de bevolkingscentra in het noorden beschermden. De IsraŽlische commandant van de eenheid, die belast was met de verdediging van de steden en dorpen in het noorden van IsraŽl, getuigde later dat ze het ďgevoel hadden dat er een nieuwe Holocaust aan zat te komenĒ. Iedereen wist wat Syrische soldaten deden met gevangen burgers, nadat ze voordien al gevangen IsraŽliís hadden vermoord en verminkt.

 

De SyriŽrs rukten de eerste dag op tot ongeveer halverwege het Meer van Galilea, terwijl Syrische commando's de observatiepost op de berg Hermon innamen. Bovendien konden de SyriŽrs met hun luchtdoelgeschut 40 IsraŽlische vliegtuigen neerhalen. SyriŽ had zich echter misrekend in de snelheid waarmee IsraŽl reservisten kon oproepen. Men rekende op ten minste 24 uur, maar reeds na 6 uur verschenen de eerste reservisten aan het front. Dit kwam deels doordat het mobiliseren makkelijker ging dan gedacht, omdat alle reservisten dan wel thuis dan wel in de synagoge zaten. Anderzijds gaf IsraŽl prioriteit aan de verdediging van de Golan hoogvlakte. Het gebied was te klein om als buffer te functioneren, maar vanaf de Golan hoogvlakte konden wel de IsraŽlische steden gebombardeerd worden met artillerie. In het ergste geval kon dit natuurlijke fort als uitvalsbasis worden gebruikt voor een aanval richting Galilea en Tel Aviv.

 

IsraŽlische troepen trekken richting SyriŽ

De Syrische aanval liep al na een dag vast, en op 8 oktober gingen de IsraŽli's in de tegenaanval en was SyriŽ het initiatief verloren. Ook wist de IsraŽlische luchtmacht de luchtafweer te omzeilen door via het neutrale JordaniŽ de troepen in de flank aan te vallen. Op 10 oktober waren de laatste Syrische eenheden verdreven. IsraŽl besloot hierop verder te gaan en SyriŽ binnen te vallen. De reden hiervoor was dat op dat moment de SyriŽrs weliswaar verdreven waren, maar de Egyptenaren nog steeds een deel van de strook in de SinaÔ bezet hielden. Netto zou dit dus gezien kunnen worden als een IsraŽlische nederlaag, en om dit te voorkomen besloot men SyriŽ binnen te vallen en daar een gebied te bezetten. Het IsraŽlische leger rukte op tot 20 km van Damascus, zodat de Syrische hoofdstad binnen artillerie bereik kwam. IsraŽl had toen de strijd met SyriŽ definitief kunnen beslissen als niet Amerika tussenbeide was gekomen en IsraŽl had opgedragen de opmars te staken. De tussenkomst van Amerika kwam nadat Rusland had gedreigd SyriŽ te hulp te komen. De Russische parachutisten zaten al in hun vliegtuigen en het Amerikaanse leger was wereldwijd in paraatheid gebracht. Een kernoorlog was op dat moment een realistisch scenario tussen Amerika en de Sovjet Unie.Het gevaar werd pas afgewend door gesprekken tussen de Amerikaanse president Nixon en de Sovjetpresident Brezjnev. Zij zouden via de beroemde Ďrode hotlineímet elkaar hebben gesproken en zijn overeengekomen het niet tot een kernoorlog te laten komen.

 

Uitgeschakelde Syrische tanks in de 'Vallei der Tranen', die zijn naam dankt aan de verpletterende Syrische nederlaag.

 

De secretaris-generaal van de VN, ex-nazi Kurt Waldheim, kwam pas in actie toen IsraŽl onverwacht de overhand kreeg. Op 22 oktober 1973 kwam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in actie en vaardigde (resolutie 338) uit door de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie gezamenlijk ingediend, waarmee men een zwaardere militaire nederlaag voor Egypte en SyriŽ voorkwam. Het riep alle strijdende partijen op de strijd binnen 12 uur te staken. Toen het bestand evenwel onmiddellijk gebroken werd gaven beide partijen elkaar er de schuld van. Drie dagen later was de oorlog voorbij. Op dat moment stonden de IsraŽlische troepen op 101 km van Cairo.

 

Bij de Egyptisch-Syrische coalitie sneuvelden in totaal 35.000 soldaten, meer dan 15.000 raakten gewond, 8300 werden krijgsgevangen genomen. De Egyptische luchtmacht verloor 235 vliegtuigen en de Syrische 135. Aan IsraŽlische zijde waren 2.297 doden te betreuren en meer dan 7.200 gewonden, 314 IsraŽliŽrs werden krijgsgevangen genomen, en tientallen raakten zoek . Het IsraŽlische leger verloor 102 vliegtuigen en ongeveer 800 tanks. De IsraŽlische publieke opinie was geschokt over deze getallen en ging wanhopig op zoek naar zondebokken. De Arabische verliezen waren weliswaar veel hoger, maar in verhouding kwamen de verliezen van IsraŽl veel harder aan. Deze oorlog maakte een einde aan de mythe van de IsraŽlische militaire onschendbaarheid. De nipte overwinning voedde in IsraŽl de overtuiging van een meerderheid in het land dat het voor IsraŽl noodzakelijk was om ook in de toekomst te zorgen voor een kwalitatief militaire superioriteit over de gecombineerde strijdkrachten van de Arabische vijanden.

Hoewel het IsraŽlische leger dus uiteindelijk de overhand kreeg, werd de oorlog zowel aan Arabische als aan IsraŽlische kant als een militaire nederlaag voor IsraŽl gevoeld. In een toespraak op 16 oktober 1973, vertelde Sadat aan zijn volk: ďDe Egyptische strijdkrachten hebben een wonder bereikt en de vijand uit balans gebracht en verrassend verslagen. Egypte is in ďzijn eer hersteld.Ē Toen IsraŽl zich later uit Port Said terugtrok, trokken de Egyptenaren in een grote overwinningsparade de stad binnen. Die dag werd in Egypte zelfs tot een nationale feestdag uitgeroepen, compleet met toeters en bellen, militaire parades en overvliegende gevechtsvliegtuigen. De oorlog was immers met een overwinning voor Egypte begonnen, die had aangetoond dat IsraŽl beslist niet onkwetsbaar was. Hij beweerde dat Egypte slechts met een bestand had ingestemd om IsraŽl niet verder te vernederen. Maar in werkelijkheid werd Egypte van een vernietigende nederlaag gered door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger en de Veiligheidsraad, die aan de zijlijn toekeek toen IsraŽl leek te worden vernietigd.

Henry Kissinger

De samenzweerder Henry Kissinger gelaste tijdens deze oorlog de Amerikaanse wapenleveranties aan IsraŽl te vertragen en pas weer te willen leveren op voorwaarde dat Golda Meir zou aftreden ten gunste van Yitzhak Rabin. De New York Times schreef drie jaar later dat Kissinger de wapenleveranties doelbewust vertraagde omdat ,,hij IsraŽl net genoeg wilde laten bloeden om ze zo rijp te maken voor de naoorlogse diplomatie die hij in gedachten had.Ē Hij wilde een weg banen naar een vredesverdrag tussen Egypte en IsraŽl, en ten tweede zouden de Russen dan uit Egypte kunnen worden verdreven. Met het vertrek van de Russen hoopte Washington dat de Egyptenaren de voorkeur zouden geven aan de westerse wapensystemen.De Nederlandse minister van DefensieHenk Vredelinggaf tijdens deze oorlog op eigen houtje, zonder voorafgaand overleg met het kabinet den Uyl Ė van Agt, de opdracht ís nachts transportvliegtuigen vol te laden met wapens en munitie om die vanaf vliegveld Eindhoven naar IsraŽl te laten vertrekken. Hij motiveerde zijn beslissing met een verwijzing naar hetgeen de Joden in de Tweede Wereldoorlog was overkomen en met zijn handeling een herhaling van deze beestachtige gebeurtenis had willen voorkomen.

De IsraŽlische krant Yediot Achronot meldde op 10 oktober 2013 dat uit vrijgegeven documenten is gebleken dat IsraŽl tijdens de noodlottige begindagen van deze oorlog bijna werd genoodzaakt: "Samson OptionĒ in werking te stellen. Alles was in gereedheid gebracht om dit plan uit te voeren. Op de tweede dag van de oorlog, toen Syrische en Egyptische troepen de weinige en verraste IsraŽlische verdedigers overwonnen, stelde minister van Defensie Moshe Dayan het gebruik van kernwapens voor in een geheime ontmoeting met premier Golda Meir. Het kwam niet zover omdat de IsraŽlische troepen op wonderbaarlijke wijze de oorlog wonnen. Samson Option geldt echter nog steeds. Ook deze oorlog kent net als de Zesdaagse oorlog, bijzondere verhalen.Zo vertelde opperrabbijn Yona Metzger dat hij Gods hand bemerkte bij een op handen zijnde treffen in de SinaÔ woestijn, als plots de duisternis invalt: ,,Het werd donker als de nacht, maar niemand wist wat er gaande was. Later bleek dat het ging om een zandstorm en dat het IsraŽlische leger enkele centimeters voor een mijnenveld tot stoppen werd gebracht door dit wonderbaarlijke verschijnsel. Had de zandstorm niet op dat moment plaatsgevonden, dan waren de IsraŽlische soldaten verder richting vijand getrokken en had waarschijnlijk niemand het mijnenveld overleefd. Veel seculiere soldaten werden door deze gebeurtenis religieus.Ē

Op 17 september 1978 tekenden IsraŽl en Egypte het Camp David-akkoord en erkende Egypte als eerste Arabisch en moslimland het bestaansrecht van IsraŽl. Deze daad werd hem door de andere Arabische landen niet in dank afgenomen waarop Egypte uit de Arabische Liga werd verstoten. In een toespraak voor het Egyptische parlement op 9 november 1977 verklaarde Sadat bereid te zijn zich tot de Knesset in Jeruzalem te wenden ten einde de staat van oorlog tussen Egypte en IsraŽl te beŽindigen. Tien dagen later ging hij- met zijn opzichtige stropdas met hakenkruis motief- naar de Knesset met het voorstel om de betrekkingen tussen beide landen te herstellen.

Links Anwar Saddat, de toenmalige Amerikaanse president Jimmy Carter en IsraŽlís premier Menahem Begin. Rechts Sadat met stropdas met hakenkruis motief.

Op 26 maart 1979 werd onder druk van het Witte huis het verdrag ondertekend door IsraŽls premier Menahem Begin en Anwar Sadat waarbij de Amerikaanse president Jimmy Carter als getuige optrad. Sadat zelf werd op 6 oktober 1981 te Cairo doodgeschoten tijdens een militaire parade, door fundamentalistische militairen (leden van de Egyptische Islamitische Jihad). Het is niet onaannemelijk dat de motieven voor de moord (mede) lagen in de verzoening met en erkenning van IsraŽl. Na de moord op Sadat werd Hosni Moebarak de nieuwe president van Egypte.

Op 19 oktober 1973 besloot de OPEC tot een totale olieboycot aan de bondgenoten van IsraŽl: Verenigde Staten, Nederland en nog een aantal West-Europese landen, wat leidde tot de oliecrisis van 1973. De olieboycot resulteerde in een enorme paniek in de Westerse wereld. De olieprijzen verdrievoudigden zich in korte tijd. Uit angst voor deze chantage van de oliedictaturen, veranderde de politieke koers van de Europese Gemeenschap dramatisch van pro-IsraŽlisch naar pro-Arabisch, een koers die tot op de dag van vandaag onveranderd is gebleven. Nog steeds kiezen de leiders van EuroBabel de kant van de oliedictaturen en voeren ze een schandalig anti-IsraŽl beleid. De oliedictators hadden de westerse wereld in 1975 een eisenpakket met embargo opgelegd. Al na 19 dagen ging Europa door de knieŽn. Het tekende een verklaring waarin het onder meer IsraŽl verloochende en toestemde met vrije immigratie van moslims in ruil voor olie. De immigratie werd op allerlei manieren vergemakkelijkt en steun voor het Palestijnse terrorisme kwam in de plaats voor steun aan het bedreigde IsraŽl. Zo is EuroBabel overspoeld met moslims die maar ťťn doel hebben, Europa islamitiseren.

Geen wonder dat de Europese leiders met wantrouwen worden bejegend en de bevolking maar bar weinig vertrouwen heeft in haar politieke voorgangers. Ze hebben Europa verkwanseld aan Arabische dictaturen die alleen maar hoeven te dreigen met een olieboycot om hun zin te krijgen. Geen wonder dat de leiders van EuroBabel heulen met diverse islamitische terreurbewegingen en met terreurstaten. Geen wonder dat de loopjongens van Buitenlandse zaken regelmatig te gast zijn bij het terreurbewind in Ramallah en IsraŽl schofferen om de Arabieren een plezier te doen.

Was er sprake van een Samenzwering?

Wie schoot op 1 juli 1973, drie maanden voor de Jom Kippoer oorlog, de attachť van de IsraŽlische luchtmacht in Washington dood? De moord op kolonel Joe Alon voor de deur van zijn huis in Maryland (VS) is tot op heden niet opgelost. In april 2012 bracht de IsraŽlische TV-zender Arutz 1 het bericht naar buiten dat kolonel Alon door de Amerikaanse geheime dienst met toestemming van de IsraŽlische regering uit de weg zou zijn geruimd. Was het een samenzwering op regeringsniveau en wist de 43-jarige Alon als hoge militair dingen die hij eigenlijk niet mocht weten? Uit de 80-minuten durende documentaire bleek dat Joe Alon op de hoogte was van een IsraŽlisch-Amerikaans oorlogsplan. De toenmalige IsraŽlische minister van Defensie Mosje Dayan en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger zouden op de hoogte zijn van de Egyptische plannen om in oktober 1973 IsraŽl aan te vallen, en hadden besloten om Egypte de overwinning te gunnen, ook al zouden daarvoor enige honderden IsraŽlische soldaten moeten sneuvelen.

Met een overwinning op IsraŽl kon Egypte de nationale eer terugwinnen na de nederlaag van de Zesdaagse oorlog in 1967. Het bericht van de vermeende samenzwering heeft veel IsraŽliís geschokt. Zou het werkelijk mogelijk zijn geweest dat Mosje Dayan IsraŽlische soldaten voor een deal met de Amerikanen had opgeofferd? Vooral als je beseft dat het niet bij een paar honderd bleef, maar dat er 2297 IsraŽlische soldaten in de Jom Kippoer oorlog sneuvelden, waarvan de meeste aan de grens met Egypte. Voor de Tv-documentaire van Arutz 1 werden voormalige generaals, politici en historici uit IsraŽl en de Verenigde Staten geÔnterviewd. En opnieuw werd alles geprobeerd om een eventuele samenzwering te ontkennen en in de doofpot te stoppen, net als in 1973.

Joe Alon http://israelmatzav.blogspot.nl/2011/10/killed-because-he-was-about-to-expose.html

Na Alons dood werd er beweerd dat hij een dubbelspion en ook nog een alcoholist zou zijn geweest. Als mogelijke daders van de moord op Alon wordt door de militaire en politieke leiders de terreurgroep Zwarte September van Yasser Arafat genoemd. Maar al deze beweringen maken geen indruk in de documentaire. In het boek van de Amerikaanse auteur en contraspionage-agent Fred Burton 'Chasing Shadows' wordt Joeís vrouw Dvora geciteerd: ĎYitzhak Rabin verklaarde tegenover mij dat ik geen antwoorden zou vinden. Als ik hardnekkig door zou gaan, kwam mijn gehele gezin in gevaar.í

Enkele maanden voordat IsraŽls voormalige president (1993-2000) en chef van de luchtmacht (1958-1966) Ezer Weizmann stierf, liet hij zich ontvallen, dat wanneer hij zou vertellen wat hij over de moord op Joe Alon wist, het voor de staat IsraŽl een nationale schok zou zijn. De drie dochters Alon hebben uit alle hoeken van de wereld materiaal verzameld om te weten te komen waarom hun vader door vijf kogels in de rug moest sterven. ĎOnze vader wist van het geheim tussen Dayan, Kissinger en Sadat. Hij wilde het volk waarschuwení, zeggen Alons dochters in de Arutz 1 documentaire. Dit sluit aan bij de uitspraak van het voormalig hoofd van de IsraŽlische legernieuwsdienst Eli Zeira: ĎIk heb in mijn kluis documenten liggen, die bij het openbaar worden een schok door IsraŽl zouden veroorzaken als bij een kernexplosie.í Zeira weigerde de nabestaanden van Joe Alon te ontmoeten. Dit verklaart ook waarom het boek Quadrat- Connection van de voormalige Mossadagent onder de schuilnaam Doron Hai, direct na het verschijnen in 1978 op last van de veiligheidsdienst niet mocht verschijnen.

Reeds vijf jaren na de Jom Kippoer oorlog doken de eerste geruchten op over een samenzwering. IsraŽls toenmalige chef van de generale staf David (Dado) Elazar en zijn generaals lagen vaak met Mosje Dayan overhoop. Dayan had zich herhaaldelijk met de troepenbewegingen aan de zuidgrens bemoeid, wat bij Dado en zijn staf achterdocht wekte. Zes maanden na de oorlog werd Dado door de IsraŽlische regering verantwoordelijk gehouden voor de verliezen aan het zuidelijk front. In april 1976 bezweek hij aan een hartaanval. De Jom Kippoer oorlog was de meest bedreigende oorlog, en liet IsraŽliís met veel onopgeloste vragen zitten. De documentaire ĎWie vermoordde Joe Alon?í maakte in heel IsraŽl veel heftige reacties los. Ouders waarvan de kinderen nu in het IsraŽlische leger dienen, maken zich extra zorgen.

Terug naar: Inhoud